Xóa bỏ rào cản địa lý

Có mặt tại xã biên giới Nà Bủng những ngày cuối năm 2025, chứng kiến việc người dân giải quyết TTHC nhanh gọn, thuận tiện, chúng tôi càng thấy rõ giá trị của chuyển đổi số. Anh Giàng A Vảng, người dân bản Ngải Thầu 1, xã Nà Bủng, đến làm Giấy đăng ký khai sinh cho con chia sẻ: “Hôm nay tôi ra xã làm Giấy khai sinh cho con, được cán bộ hướng dẫn nộp hồ sơ trực tuyến qua VNeID rất thuận tiện, chỉ gần 30 phút là xong. Cán bộ còn hướng dẫn các thủ tục có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua VNeID như: Khai sinh, khai tử, tạm trú, tạm vắng... Từ nay, ở nhà tôi vẫn nộp được hồ sơ, rất tiện lợi, không mất thời gian đi lại nhiều như trước”.

Là một trong những địa bàn khó khăn bậc nhất của tỉnh, nhưng kết quả triển khai dịch vụ công trực tuyến của xã Nà Bủng năm 2025 lại đạt nhiều dấu ấn. Trong tổng số 1.449 lượt TTHC được tiếp nhận, có tới 1.306 lượt thực hiện theo hình thức trực tuyến, đạt 90%. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình của xã đạt 68,5%. Kết quả rà soát quy trình, công bố, công khai danh mục TTHC; tích hợp, cung cấp 100% dịch vụ công trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia cho thấy, xã Nà Bủng hiện xếp thứ 22/45 xã, phường toàn tỉnh, đạt 92,12 điểm. Những con số này là minh chứng rõ nét cho việc công nghệ đã thực sự “bám rễ” tại xã vùng biên.

Không chỉ tại Nà Bủng, chuyển đổi số cũng đang làm thay đổi rõ nét diện mạo và tác phong, lề lối làm việc của cán bộ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nà Tấu. Trong quá trình giải quyết TTHC, xã cam kết không phát sinh thêm các loại giấy tờ ngoài quy định. Đa số các thủ tục thiết yếu như khai sinh, khai tử, kết hôn, chứng thực đều được giải quyết ngay trong ngày. Từ tháng 7/2025 đến nay, xã đã tiếp nhận 1.701 hồ sơ, trong đó có 1.269 hồ sơ được thực hiện qua ứng dụng VNeID.

Cầm trên tay Giấy đăng ký kết hôn, anh Quàng Văn Cường, bản Nà Láo, xã Nà Tấu, chia sẻ: “Tôi thấy TTHC bây giờ rất tiện lợi. Chỉ cần ở nhà nhập hồ sơ qua VNeID gửi lên hệ thống là trong ngày có thể ra xã nhận giấy đăng ký kết hôn, vừa nhanh, vừa tiện”.

Sự phấn khởi của những người dân như anh Vảng, anh Cường chính là thước đo rõ ràng nhất cho hiệu quả của việc giải quyết TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính tại cơ sở.

Để có được những kết quả cụ thể này, tỉnh đã triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều giải pháp từ cấp tỉnh đến tận thôn, bản. Trong đó, Nghị quyết số 13-NQ/TU ngày 1/10/2021 được xác định là “kim chỉ nam” trong quá trình thực hiện chuyển đổi số. Song song với đó, các địa phương trong tỉnh chủ động triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng số cho cán bộ và nhân dân. Tại các bản, tổ dân phố, tổ công nghệ số cộng đồng đi từng ngõ, gõ từng nhà hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng Điện Biên Smart, VNeID. Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh phát động phong trào thi đua hướng dẫn cài đặt, sử dụng nền tảng số; hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến. UBND tỉnh đã biệt phái 97 công chức, viên chức, trong đó có 21 cán bộ công nghệ thông tin từ các sở, ngành trực tiếp về các xã để hỗ trợ chuyên môn.

Về hạ tầng số tại các cơ quan, đơn vị, địa phương được đầu tư cơ bản, bảo đảm hoạt động phục vụ phát triển chính quyền số, kết nối thông suốt giữa các cấp. Hiện toàn tỉnh có 111 điểm kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng tại các sở, ngành, UBND cấp xã, phường, bảo đảm liên thông thông tin chỉ đạo, điều hành trong toàn hệ thống chính trị. Cụ thể, đến cuối năm 2025, toàn tỉnh đã tiếp nhận 64.896 hồ sơ TTHC. Trong đó, các sở, ngành cấp tỉnh tiếp nhận 13.932 hồ sơ (gồm 11.175 hồ sơ trực tuyến); UBND các xã, phường tiếp nhận và giải quyết hơn 50.964 hồ sơ, với tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 92% (47.174 hồ sơ). Tỷ lệ văn bản điện tử ký số đạt 98%; hệ thống hội nghị trực tuyến kết nối đến 100% xã, phường.

Nhờ đó, từ vị trí thứ 37 năm 2021, Điện Biên đã bứt phá lên vị trí thứ 9 trong bảng xếp hạng chỉ số chuyển đổi số (DTI) năm 2024. Đây được xem là “kỳ tích” đối với một tỉnh miền núi biên giới còn nhiều khó khăn. Những kết quả này góp phần từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hướng tới mục tiêu “5 không”: Không giấy tờ, không gặp mặt, không tiếp xúc, không nhập nhiều lần, không dùng tiền mặt.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song chuyển đổi số ở Điện Biên vẫn gặp nhiều khó khăn. Hiện còn 33 thôn bản chưa có internet 3G/4G, trong đó 30 thôn, bản chưa có điện lưới quốc gia; 255 thôn bản chưa được phủ sóng internet băng rộng cố định. Bên cạnh đó, sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, phần lớn các xã không còn cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin, việc vận hành hệ thống số chủ yếu dựa vào cán bộ kiêm nhiệm.

Xác định chuyển đổi số tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục liên quan đến đầu tư, kinh doanh; cắt giảm 50% thời gian giải quyết TTHC nói chung. Tỉnh hướng tới hiện đại hóa dữ liệu, bảo đảm 100% chế độ báo cáo của doanh nghiệp thực hiện điện tử. Song song với đó, Điện Biên ưu tiên ứng dụng các công nghệ mới như AI, Big Data, IoT vào các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, quản lý đất đai; đồng thời tập trung đầu tư xóa các “vùng lõm” về sóng viễn thông và điện lưới tại các thôn, bản đặc biệt khó khăn, để người dân vùng sâu, vùng xa thực sự được thụ hưởng thành quả của chuyển đổi số.